2024 yılı Türkiye parke sanayii için, iç piyasadaki zorluklar ile hammadde maliyetlerindeki dalgalanmalara rağmen üretim kapasitesini koruma ve ihracat potansiyelini değerlendirme çabalarının sürdüğü bir yıl oldu. İnşaat ile konut sektöründeki gelişmeler, parke sektörünün ana belirleyicileri arasında yer aldı.
İç Pazar Dinamikleri ve Talep
Türkiye parke sanayii, iç pazardaki konut inşaatı ile yenileme faaliyetlerinden doğrudan etkilenir.
- Konut satışlarının etkisi: 2024 yılında Türkiye genelinde toplam konut satışlarında önceki yıla göre %20,6’lık önemli bir artış yaşandı. Özellikle yeni konut satışlarındaki %27,6’lık yükseliş, parke sektörü için yeni projelerden kaynaklanan talebi olumlu etkiledi. Ancak ipotekli satışlardaki %10,8’lik düşüş, genel konut talebinde finansman kaynaklı baskıyı gösterdi.
- Yenileme ile tadilat pazarı: Mevcut konut stokundaki yenileme ile tadilat faaliyetleri parke talebinde önemini korudu. Tüketicilerin estetik beklentileri ile dayanıklılık arayışları, kaliteli parke ürünlerine ilgiyi canlı tuttu.
- Ürün çeşitliliği ile trendler: 2024’te doğal ahşap görünümleri, geniş planklar ile açık renk tonları popülerliğini sürdürdü. Lamine, masif ile laminat parke gibi farklı gruplar, bütçe ile kullanım amacına göre çeşitlilik sundu. Suya dayanıklılık ile kolay montaj, tercih sebepleri arasında yer aldı.
Hammadde ve Maliyet Yönetimi
Parke üretiminde kullanılan hammaddeler (özellikle ahşap) ile enerji maliyetleri, sektörün kârlılığını doğrudan etkiledi.
- Hammadde fiyatları: Ahşap ile ahşap türevi hammaddelerin (MDF, HDF vb.) fiyatlarında 2024 boyunca dalgalanmalar yaşandı. Küresel arz-talep dengesi, döviz kuru hareketleri ile enerji maliyetlerindeki artışlar girdi maliyetleri üzerinde ciddi baskı oluşturdu. Yerli orman ürünleri tedarikinde yaşanan sıkıntılar veya lojistik maliyetler de fiyatları etkiledi.
- Enflasyon ile kur etkisi: Yüksek enflasyonist ortam ile döviz kurlarındaki belirsizlik, üreticilerin maliyetlerini ile fiyatlandırma stratejilerini sürekli gözden geçirmesine neden oldu. İthal hammadde kullanan firmalar bu durumdan daha fazla etkilendi.
İhracat Performansı ile Küresel Rekabet
Türk parke sanayii, iç pazarın yanı sıra ihracat pazarlarında da varlığını sürdürmeye çalıştı.
- İhracat hacmi: Mobilya, Kâğıt ile Orman Ürünleri sektörü genelinde ihracat rakamları dalgalansa da parke ürünlerinin belirli pazarlara ihracatı devam etti. Avrupa, Orta Doğu ile Kuzey Afrika, Türk üreticilerin ana ihracat pazarları arasında yer aldı.
- Rekabet gücü: Sektör kalite, tasarım çeşitliliği ile fiyat rekabetçiliği sayesinde küresel pazarlarda yerini korumaya çalıştı. Ancak Avrupa ile Uzak Doğu’dan gelen rakiplerle çetin rekabet yaşandı. Markalaşma ile katma değerli ürünlere yönelme, ihracatta temel stratejiler arasında yer aldı.
Zorluklar ile Gelecek Beklentileri
2024 yılı parke sektörü için bazı temel zorlukları barındırdı:
- İnşaat sektöründeki belirsizlikler: Konut satışlarındaki artışa rağmen, proje bazlı dalgalanmalar ile finansmana erişimdeki zorluklar parke talebinde dönemsel öngörülemezlik yarattı.
- Yüksek maliyet baskısı: Hammadde, enerji ile iş gücü maliyetlerindeki artışlar, firmaların kârlılıklarını baskılamayı sürdürdü.
- Küresel pazardaki durgunluk: Bazı pazarlarda ekonomik yavaşlama veya durgunluk ihracat hacmini olumsuz etkiledi.
- Kentsel dönüşüm potansiyeli: Hükümetin kentsel dönüşüm ile deprem bölgelerindeki yeniden yapılanmaya ayırdığı artan bütçe ile yatırımlar, 2024’ün son çeyreğinde ile 2025’te parke sektörü için büyük bir talep potansiyeli oluşturdu, sektör için önemli bir canlanma sinyali verdi.
2024 yılı Türk parke sanayii için, artan konut satışlarından beslenen ancak maliyet baskıları ile küresel belirsizliklerle mücadele eden bir dönem oldu. Sektör, kentsel dönüşüm ile yenileme projeleri gibi iç pazar dinamikleriyle ayakta kalmaya çalışırken bir yandan da ihracat potansiyelini artırmaya odaklandı. Sürdürülebilirlik, kaliteli üretim ile teknolojik adaptasyon, gelecekteki başarı için anahtar olmaya devam edecek.