Uluslararası Ahşap Konferansı’nın (International Hardwood Conference, IHC) 11’incisi, 5-6 Kasım tarihlerinde Anvers’te gerçekleştirildi. Etkinliğe, Belçika’nın tekstil, ahşap, mobilya ve tasarım sektörlerini temsil eden ve destekleyen meslek kuruluşu Fedustria ev sahipliği yaptı. Konferans, uzun yıllardır iş birliği yapılan Avrupa Kereste Ticareti Federasyonu (ETTF) ve Avrupa Kereste Sanayicileri Örgütü (EOS) ile ortaklaşa düzenlendi.
Bu yıl dünyanın farklı ülkelerinden yaklaşık 170 katılımcıyı ağırlayan etkinlik, Uluslararası Ahşap Konferansı (IHC) tarihinin en yüksek katılımına ulaştı. Katılımcılar, 5 Kasım’da Anvers Limanı’na düzenlenen teknik geziye katıldı. Konferansın gerçekleştirildiği 6 Kasım günü ise program, EOS Ahşap Bölümü Başkan Yardımcısı Maria Kiefer-Polz ve ETTF Başkanı Ad Wesselink tarafından yapılan açılış konuşmalarıyla başladı.
Günün ilk sunumunu gerçekleştiren Fedustria’dan Katja De Vos, ahşabın insan sağlığı ve refahı üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koyan araştırma sonuçlarını paylaştı. Bulgular, ahşap malzemelerle çevrili ortamlarda bulunmanın stresi azaltabildiğini, genel iyi oluş halini geliştirebildiğini ve duygusal zekâyı güçlendirebildiğini gösterdi.
Ardından French Timber’dan Jean-François Guilbert, ılıman iklim kuşağında yetişen ahşap türlerine ait tomruk ve kerestenin uluslararası ticaret akışlarına ilişkin genel bir değerlendirme sundu. Analizinde, ılıman iklim ahşaplarından kereste üretiminin uzun vadeli bir düşüş eğiliminde olduğunu vurguladı.
Guilbert ayrıca doğal kaynaklara katma değer kazandırmanın uzun vadeli ekonomik refah açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Bu bağlamda Avrupa ve Kuzey Amerika’dan büyük miktarlarda işlenmemiş tomruk ihraç edilmeye devam edilmesinin, yerel sanayiler açısından kaçırılmış bir fırsat olduğunu belirtti.
Gelecekte Avrupalı ahşap üreticilerinin, niş pazarlarda yüksek kaliteli ve premium ürünlerin tedarikçisi olarak kendilerini konumlandırabileceklerini ifade etti.
KU Leuven Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bart Muys ise sanayinin uzun vadeli odun hammaddesi tedarikine odaklandı. Avrupa genelinde, özellikle geniş yapraklı ağaç türlerinin hâkim olduğu orman alanlarının genişlediğini ancak ormanların sağlığının ve dayanıklılığının giderek daha sık yaşanan olumsuz etkenler nedeniyle zayıfladığını belirtti.
Muys, Avrupa ormanlarında ahşap hammaddesinin gelecekte daha fazla bulunmasının beklendiğini vurgulayarak bu büyüyen potansiyelden en iyi şekilde yararlanabilmek için söz konusu kaynaklara yönelik yeni uygulamaların ve pazarların geliştirilmesinin kritik önem taşıdığını ifade etti.
Ducerf Group’tan Florence Perrucaud, özellikle Fransa’ya odaklanarak meşe pazarının genel görünümünü değerlendirdi. Zayıf inşaat faaliyetleri ve durgun talebin etkisiyle meşe sektörünün zorlu pazar koşullarıyla karşı karşıya kalmaya devam ettiğini belirtti.
Parke ve fıçı tahtası üretimine yönelik pazarlarda yavaşlama yaşanırken doğrama ve marangozluk uygulamalarında daha olumlu gelişmeler gözlendiğini aktardı. Bununla birlikte meşenin teknik özellikleri ve estetik çekiciliği sayesinde tüketicilerin en çok tercih ettiği ağaç türlerinden biri olmaya devam ettiğini vurguladı.
Avrupa’nın başlıca ahşap türlerine ilişkin değerlendirmeler, Abalon Hardwood’dan Roland Feit tarafından yapılan ve özellikle Almanya’daki kayın pazarına odaklanan sunumla devam etti.
Feit, Almanya’da kayın kerestesi üretiminin birkaç yıldır düşüş eğiliminde olduğunu belirtti. Tomruk ihracatının sektör açısından önemli bir sorun olmaya devam ettiğini ancak tek sorun olmadığını ifade etti. Örneğin tomrukların yakacak odun olarak yaygın biçimde kullanılması, endüstriyel işleme için kullanılabilecek hammadde miktarını daha da azaltıyor.
İklim değişikliğinin tomruk kalitesini de olumsuz etkilediğini belirten Feit, Avrupa mevzuatının hammadde bulunabilirliği üzerindeki toplam etkisinin de olumsuz göründüğünü söyledi.
Olumlu gelişmeler arasında ise kayın ağacı için yeni kullanım alanları geliştirilmesine yönelik araştırmaların sürdüğünü ifade etti. Bu çalışmalara örnek olarak düşük kaliteli kayın hammaddesinin şerit biçiminde lamine edilerek değerlendirilmesini gösterdi.
Amerikan Ahşap İhracat Konseyi’nden (AHEC) Michael Snow, ABD ahşap pazarına ilişkin genel bir değerlendirme sundu.
Snow, neredeyse tüm pazar segmentlerinde tüketimin gerilemesiyle birlikte Amerikan ahşap üretimindeki uzun vadeli düşüşün giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
ABD’nin ahşap kerestesi ihracatının, büyük ölçüde Çin’den gelen güçlü talebin etkisiyle 2017 yılında zirveye ulaştığını ancak Çin pazarının zayıflamasıyla sonraki yıllarda gerilediğini belirtti.
Bu nedenle Amerikan ahşap ihracatçıları açısından Çin dışındaki pazarlara yönelerek ihracat destinasyonlarını çeşitlendirmenin temel önceliklerden biri haline geldiğini vurguladı.
ABD menşeli ahşap tomruklarının Vietnam ve Çin’e ihraç edilmesi de sektör açısından önemini koruyan konular arasında yer aldı.
Bu değerlendirmeler, Treecraft’tan David Holvoet tarafından gerçekleştirilen Çin ve Vietnam pazarlarına ilişkin sunuma zemin hazırladı.
Holvoet, Çin inşaat sektöründeki daralmanın ahşap tüketimi üzerinde önemli etkiler yarattığını belirtti. Genel talep zayıflamış olsa da mevcut pazarın kaliteye daha fazla odaklanıyor olabileceğini ifade etti.
Vietnam’ın ise Çin pazarıyla oldukça entegre bir yapıya sahip olduğunun dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Ülkenin iç pazarının Çin’e kıyasla çok daha küçük olduğunu belirtti.
Öğleden sonraki oturumların ilk bölümünde tropikal kereste pazarları ve sürdürülebilir orman yönetimi ele alındı.
Gana Ormancılık Komisyonu’ndan Dr. Richard Gyimah, ülkenin FLEGT lisanslama sistemini tanıtarak kerestenin yasal kaynaklardan elde edilmesini sağlamaya yönelik güçlü standartlarına dikkat çekti. Bu sistemin aynı zamanda AB Ormansızlaşma Tüzüğü’nün (EUDR) birçok gerekliliğini de karşıladığını ifade etti.
Gyimah, güvenilir bir Gözetim Zinciri (Chain of Custody) sisteminin sürdürülebilir orman yönetiminin temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.
Probos’tan Eli Prins ise Kongo Havzası’ndan elde edilen tropikal keresteye odaklandı.
Başta orman alanlarının tarım arazilerine dönüştürülmesi ve yakacak odun kullanımı olmak üzere çeşitli nedenlerle birçok bölgede net orman alanı kaybının devam ettiğini belirtti. Bununla birlikte sertifikalı sürdürülebilir orman yönetimi uygulamalarının giderek yaygınlaştığını ifade etti.
Kongo Havzası’ndan Avrupa’ya yapılan kereste ihracatının yaklaşık 20 yıl önce ulaştığı zirveden bu yana gerilediğini ancak Avrupa’nın bölgenin kereste ürünleri için önemli bir ihracat pazarı olmayı sürdürdüğünü aktardı.
Rafeek Khan, Guyana’nın tropikal ahşap sanayisine ilişkin genel bir değerlendirme sundu. Ülkede hızlı ekonomik büyümeyle birlikte kereste sanayisinin de geliştiğini, özellikle hammaddenin ülke içinde işlenmesine ve katma değer yaratılmasına giderek daha fazla önem verildiğini belirtti.
Konferansın sonraki bölümünde teknolojik inovasyon ele alındı. Fordaq Başkanı Sampsa Auvinen, yapay zekânın (AI) kereste sanayisindeki artan rolünü, özellikle tomruk ve kereste sınıflandırmasının otomasyonuna yönelik uygulamalar üzerinden değerlendirdi.
Bazı zorluklar devam etse de bu teknolojilerin geleneksel manuel sınıflandırma yöntemlerinden daha başarılı sonuçlar elde etme potansiyelini giderek daha açık biçimde ortaya koyduğunu ifade etti.
Konferansın son bölümünde ahşap kullanım alanlarına odaklanıldı.
Avrupa Parke Federasyonu’ndan Lorenzo Onofri, Avrupa ahşap parke sanayisindeki son gelişmeleri paylaştı.
Onofri, Çin’den gelen yoğun rekabet, ahşap görünümlü alternatif zemin kaplamalarıyla yaşanan rekabet ve önceki konuşmacıların da dikkat çektiği hammadde bulunabilirliği sorunlarını sektörün başlıca zorlukları arasında gösterdi.
Parke üretiminde son dönemde artış yaşanmasına rağmen üretim seviyelerinin birkaç yıl önce kaydedilen rakamların hâlâ oldukça altında olduğunu belirtti.
CSIL’den Alessandra Tracogna ise mobilya sanayisinin genel görünümünü değerlendirdi.
Avrupa’nın küresel mobilya üretiminin %25’ini gerçekleştirdiğini ve bu payın son on yılda istikrarlı biçimde korunduğunu ifade etti. Bununla birlikte artan pazar dalgalanmaları nedeniyle üretimin 2022 yılından bu yana gerilediğini belirtti.
Avrupa’da tüketilen mobilyaların %20’den fazlasının ithal edildiğini ve Çin’in en büyük tedarikçi konumunda bulunduğunu aktardı. Buna karşılık doğal malzemelere ve yüzeylere yönelik talebin güçlü kalmaya devam ettiğini vurguladı.
CEI-Bois’den Claudiu Sonda, ahşap yapı sektörünü şekillendiren çok sayıdaki AB politikasını değerlendirerek Avrupa ahşap sanayisi açısından ortaya çıkan fırsatlara ve zorluklara dikkat çekti.
Özellikle Yapı Malzemeleri Tüzüğü (Construction Products Regulation, CPR) üzerinde durdu.
Ürünlerin yaşam döngüsü boyunca çevresel performanslarının değerlendirilmesine yönelik zorunlu gerekliliklerin maliyetleri artırabileceğini ancak AB pazarlarında uyumlaştırılmış kuralların ticaret engellerinin azaltılmasına da katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Günün son sunumunu gerçekleştiren Wood.be’den Imke de Windt, ısıl işlemle modifiye edilmiş ahşap ürünlerini ele aldı.
Isıl işlem de dahil olmak üzere ahşap modifikasyon süreçlerinin, zararlı maddeler açığa çıkarmadan malzemenin dayanıklılığını artırmayı ve kullanım ömrünü uzatmayı amaçladığını belirtti.
Bununla birlikte bu işlemlerin bazı dezavantajları da olabileceğine dikkat çekti. Modifiye edilen ahşabın, uygulanan işlemler sonucunda mekanik dayanımının bir bölümünü kaybedebileceğini ifade etti.