SPC (Stone Plastic Composite) yani Taş Plastik Kompozit zeminler, sert çekirdek yapısı ve pratik uygulama avantajlarıyla hem konut hem de ticari projelerde daha sık tercih ediliyor. Talebin artmasıyla birlikte piyasada ürün çeşitliliği genişlerken, satın alma tarafında en kritik soru aynı kaldı: “Bu üretici gerçekten güvenilir mi?”
Bu soruya sağlıklı bir yanıt verebilmek için adım adım ilerlemek, SPC’nin temel yapısını doğru anlamak ve üretici seçerken hangi kriterlerin belirleyici olduğunu netleştirmek gerekir. Bu yazı, üretici araştırması yaparken kararınızı güçlendirecek pratik bir çerçeve sunar.
SPC nedir, ne değildir?
SPC, vinil esaslı bir kaplama sınıfında değerlendirilir ve sertliğini, çekirdeğinde kullanılan mineral dolgu (örneğin kalsiyum karbonat) ile polimerin birleşiminden alır. Bu yapı, ürüne “rigid core” karakterini kazandırır. SPC ürünler çoğunlukla plank veya karo formunda sunulur ve üst katmanda dekor film ile aşınma tabakası (wear layer) bulunur. ISO’nun PVC bazlı heterojen zemin kaplamaları için yayımladığı ISO 10582 standardı, piyasadaki birçok vinil kaplama türünün teknik çerçevesini anlamak için iyi bir referans noktasıdır.
Üretici seçerken ilk filtre, standart ve uygunluk dokümantasyonu
Güvenilir üretici, “ürün güzel” demekle kalmaz, teknik iddialarını belgeyle taşır. Talep etmeniz gereken minimum set şunlar olur:
- Ürün teknik föyü (kalınlık, aşınma tabakası, kilit sistemi, yoğunluk, toleranslar)
- Performans test raporları ve ilgili standart atıfları
- Avrupa pazarına ürün veriliyorsa, EN 14041 kapsamında güvenlik ve performans gerekleri, işaretleme ve değerlendirme süreçleri hakkında netlik (ürünün hangi çerçevede belgelendiği ve hangi beyanlarla sunulduğu)
- Rigid core ürünlerde ABD tarafında sık referans verilen ASTM F3261 gibi çerçevelere uygunluk beyanı (özellikle proje şartnamelerinde karşınıza çıkar)
Bu belgeler “var” denip geçilmemeli, tarih, ürün kodu, parti bilgisi ve test laboratuvarı adı tutarlı mı diye kontrol edilmelidir.
İç mekân hava kalitesi, sessiz risk: VOC ve sertifikalar
SPC alımında en çok atlanan başlıklardan biri emisyon konusudur. Özellikle kapalı alanlarda kullanılacak ürünlerde, düşük VOC performansına yönelik üçüncü taraf sertifikalar önemli bir güven göstergesi olur. Üreticiden, sertifika kapsamına giren ürün listesini ve sertifika dokümanını talep etmek, “etiket var” seviyesinin ötesine geçmenizi sağlar.
Gerçek kaliteyi ele veren detaylar: çekirdek, kilit ve tolerans
Katalogda her şey kusursuz görünür, sahada ise sorunlar genellikle üç başlıkta ortaya çıkar:
- Kilit sistemi ve derz toleransı: Freze kalitesi düşükse, zamanla açılma, çıtırtı ve kenar kalkması gibi sorunlar doğabilir.
- Çekirdek stabilitesi: Sıcaklık dalgalanmalarında boyutsal stabilite, iyi üretici ile zayıf üreticiyi ayıran temel unsurlardan biridir.
- Aşınma tabakası: Ticari kullanım veya yoğun trafik hedefleniyorsa, aşınma tabakası kalınlığı ve üreticinin bunu hangi testlerle desteklediği kritik olur.
Bu yüzden sadece numune istemek yetmez, mümkünse aynı ürünün farklı partilerinden numune istemek “süreklilik” kalitesini görmenizi sağlar.
Kurulum kılavuzu ve satış sonrası destek, üreticinin niyet beyanıdır
Güvenilir üretici, “kurulum kolay” demek yerine net kurallar koyar: alt zemin toleransı, aklimatizasyon, genleşme boşluğu, ısı limitleri ve güneş ışığına maruziyet gibi detayları yazılı olarak verir. Ürün kılavuzlarında çalışma sıcaklığı limitleri ve kullanım kısıtları açıkça belirtilir, bu tür şeffaflık genellikle güçlü üretici refleksidir.
Garanti konusu da aynı şekilde okunmalıdır. Garanti süresi kadar, garanti şartlarının netliği de önemlidir. “30 yıl” yazıp onlarca istisna koyan bir üretici ile “10 yıl” deyip şartları açık şekilde anlatan bir üretici arasında, pratikte ikinci seçenek daha güvenilir olabilir.
Satın alma tarafı için pratik kontrol listesi
Bir üreticiyi hızlı elemek için şu sorular iş görür:
- Ürün standartları ve test raporları hangi ürün koduna bağlı, güncel mi?
- Low VOC veya IAQ sertifikası var mı, hangi ürünleri kapsıyor?
- Kilit sistemi tipi nedir, tolerans aralıkları nedir, saha şikâyet oranı nasıl yönetiliyor?
- İzlenebilirlik var mı: parti numarası, üretim tarihi, sevkiyat kayıtları?
- Şikâyet yönetimi süreci var mı: teknik ekip, uygulamacı ağı, raporlama formu?
Bu sorulara net yanıt veremeyen üretici, çoğu zaman ürün kalitesinden önce operasyon olgunluğu nedeniyle risk taşır.